Oekraпne, het grootste, na Rusland, land in Europa.

De aandacht voor het land is tot nu toe gering geweest. Toch is de Oekraпne, als we het tot Europa rekenen, qua oppervlakte nб Rusland het grootste land van dit werelddeel en qua bevolkingsaantal met ruim vijftig miljoen inwoners de vijfde macht.

De redenen zijn militair йn economisch van aard. Naar deze twee criteria gemeten is de Oekraпne een onbetekenende factor. De nucleaire energiecentrales zijn weliswaar halve doodskisten.

Maar de kernwapens, die er tijdens de Sovjet-Unie waren gestationeerd, zijn met dollars grotendeels ontmanteld en dus gee7777n bedreiging meer.

Korte omschrijving:
Internationale afkorting:	UA
Oppervlakte:	603.700 km2
Aantal inwoners:	51,728 miljoen
Bevolkingsdichtheid:	85,7 inw.km2
Hoofdstad:	Kiev
Regeringszetel:	Kiev
Staatsvorm:	Republiek (sinds 1991)
Bestuurlijke indeling:	24 regio's en hoofdstedelijk district
Officiлle taal:	Oekraпense, Russisch
Nationale feestdag:	28.6. (dag van de grondwet), 24.8. (dag van de onafhankelijkheid)
Munteenheid:	grivna-karbowanez (URK)
Tijdzone:	ost-Europese tijd (OET) (+1 u. t.o.v. MET)
Etnische groepen:	72,7 % Oekrainers 22,1 % Russen 1,3 % joden 0,8 % Wit-Russen 0,6 % Moldaviers. daarnaast Polen en Bulgaren
Godsdienst:	Oekraiens-orthodoxe Kerk, Oekraпense Autocefale Orthodoxe Kerk en Russische Orthodoxe kerk
Lid van:	GOS, OVSE, VN
Belangrijke steden:	Charkov, Dniepropetrovsk, Odessa, Lugansk, Donetsk, Zaporozje, Lvov
Politiek systeem
Oekraпne wordt bestuurd door een volksraad (450 leden). Omdat de opkomst ook in de tussentijdse verkiezing van 1996 nog zeer gering was, zijn tot vandaag 24 mandaten onbezet. Staatshoofd is sinds 1994 president Leonid Kutschma , de opvolger van Leonid Krawtschuk. 14.11.99: Het Oekraiense volk heeft gekozen voor continuпteit. President Leonid Koetsjma mag van ruim 56 procent van de massaal opgekomen kiezers aan een tweede ambtstermijn beginnen. Zijn succesvolle politiek om de tegenstellingen tussen het chauvinistische westen, het gerussificeerde oosten en het onuitgesproken midden te sussen en het conflict over de Russische vloot op de Krim tot bedaren te brengen, was daarbij een steun in de rug.
Geschiedenis:
IXde-XIIde eeuw: In het noorden en westen van Oekraпne wordt het kerngebied van de rijk Rus van Kiev gevormd (Kiev Rus). Zie meer Rus van Kiev XIVde eeuw: De westelijke delen gaan naar Polen. Tot het einde van de eeuw behoort het grootste deel van Oekraпne tot het Pools-Litouwse rijk. 1648: Een eigen Kozakkenstaat wordt opgericht tegen de Poolse heerschappij. 1654: Oekraпne wordt onder druk van Polen een Russische provincie. XVIIIde eeuw: Door de splitsing van Polen gaat ook het oosten van Oekraпne naar Rusland; Galicie gaat Naar Oostenrijk 1918: Oekraпne wordt onafhankelijk. 1920: De bolsjewieken stichten de Oekraпense Socialistische Sovjetrepubliek. 1922: Oekraпne treedt toe tot de USSR. Zie meer de geschiedenis van de Sovjet-Unie 1986: Kernreactorongeluk in Tsjernobyl. 1990: Oekraпne verklaart haar soevereiniteit. 1991: Oekraпne roept haar onafhankelijkheid uit en treedt toe tot het GOS. 1994: parlementverkiezingen worden georganiseerd. 337 van de 450 afgevaardigden worden verkozen, de overige mandaten worden door de geringe opkomst niet verdeeld. 1994: Oekraпne krijgt 20 % van de Zwarte-Zeevloot. De Krim krijgt een eigen grondwet. Kutschma wordt tot nieuwe president verkozen. De Krim negeert de afschaffing van het eigen presidentsambt door e. De regering krijgt een motie van wantrouwen. De Krim neemt een nieuwe grondwet aan en beschouwt zichzelf als autonoom gebied. 1996: Met de nodige aanpassingeardt Oekraпne de Krim-grondwet. Lasarenko wordt de nieuwe eerste minister van Oekraпne en komt ongedeerd uit een bomaanslag. 1998: De voormalige Eenister van Oekraпne Lazarenko werd in Zwitserland aangehouden met de valse pasport en op verdenking in de financiлle fraude. Het Oekraпense parlement. (Rada) 1999-2000: Het Oekraпense parlement. De leden van het Oekraпense parlement zorgen voor dolle pret met hun beledigingen en vechtpartat was al bekend. Maar met de laatste stunt, de splitsing in twee rivaliserende kamers die apart vergaderen, lacht niemand. In het begin van februari 2000 hebben ongeveer twintig Oekraпense volksafgevaardigden een paar nachten doorgebracht in het gebouw van het parlement. Tien parlementariлrs zijn in hongerstaking. Het lijkt oorlog, en dat is het ook. Het Oekraпens parlement is sinds twee weken uiteengevallen in twee kampen, die tot nu toe niet bereid zijn tot een compromis. De rechtse meerderheid van 259 afgevaardigden, draaide de linkse minderheid de rug toe, en vergaderde vervolgens in een nabijgelegen tentoonstellingsgebouw. De linkse minderheid van circa 180 parlementariлrs, bleef in het parlement. Sinds woensdag hebben twintig 'die-hards' zich gebarricadeerd in het gebouw, omdat zij vrezen er niet meer te worden toegelaten als zij het parlement verlaten. Circa tien van hen zijn in hongerstaking gegaan. Ze vroegen de linkse afgevaardigden aan het Constitutioneel Hof om de rechtse vergadering onwetting te verklaren. De directe aanleiding voor het conflict was de poging van de centrum-rechtse parlementariлrs om door middel van een motie de linkse voorzitter Tkatsjenko te ontslaan. Maar Tkatsjenko achtte de stemming over de motie met die strekking ongeldig. De indieners trokken zich daar echter niets van aan. Zij verlieten de zaal, gooiden Tkatsjenko uit zijn kantoor en kozen een nieuwe voorzitter, Ivan Ploetsjtsj. De centrum-rechtse afgevaardigden beschuldigen de linkse parlementariлrs ervan niet te willen samenwerken met de regering en democratische wetten te hebben geschonden. Andersom verwijten de communisten en andere extreem-linkse groeperingen in het parlement de centrum-rechtse partijen ervan Oekraпne uit te willen leveren aan het Westen en het IMF. De achterliggende reden voor het conflict is de oproep van president Koetsjma aan de centrum-rechtse meerderheid in het parlement om zijn hervormingsprogramma te steunen. De plannen van Koetsjma zijn jarenlang gesaboteerd door het door communisten gedomineerde parlement. Hij heeft nu laten weten weinig sympathie te voelen met de linkse achterblijvers in het parlement. Intussen smeedt Koetsjma andere plannen: voor april heeft de president een referendum uitgeschreven waarin de Oekraпense bevolking zich mag uitspreken over een nieuw te vormen volksvergadering. Deze moet kleiner worden, en uit twee kamers bestaan. Koetsjma hoopt dat zo'n parlement zich beter naar zijn wensen kan schikken, en zijn plannen zonder morren zal goedkeuren. Ook zonder broederstrijd. In een land waar politieke touwtrekkerij sinds de onafhankelijkheid acht jaar geleden de economie naar de knoppen heeft geholpen en belangrijke hervormingen tegenhoudt, vrezen sommigen dat de democratie zelf in gevaar is als er niet snel een oplossing komt voor de onenigheid. Grondwetsspecialisten zijn er dan weer niet zeker van of de afgescheurde meerderheid geldige beslissingen kan nemen zonder de handtekening van de gewraakte voorzitter. Beide parlementen zijn op reces tot de start van een nieuwe sessie op 1 februari, maar geen van beide kampen geeft tot nu toe een krimp. De patstelling zou nog lang kunnen duren. De plaatselijke media maken zich vooral zorgen over de mogelijke gevolgen voor het grondwettelijk systeem. ,,Ondanks alle kritiek over de huidige samenstelling van het parlement, mag niet vergeten worden dat het de hoeksteen van de democratie is'', schreef de krant Den. Hetd vergeleek de situatie met die in buurland Wit-Rusland, waar president Alexander Loekasjenka in 1996 het parlement ontbond. De Oekraпense president, Leonid Koetsjma, werd in 1999 herkozen na een ambtstermijn van vijf jaar waarin hij het voortdurend aan de stok had met het parlement. Hij is zijn tweede termijn begonnen met een plan voor een referendum over het vertrouwen in het parlement. Hiermee zoekt hij de macht om het parlement te ontbinden en te vervangen door een nieuw systeem. Sommigen vergelijken deze procedure met het referendum dat Loekasjenko in 1996 gebruikte om zijn macht uit te breiden en het parlement naar huis te sturen. Het nieuwe meerderheidsblok zegt dat het net wil proberen een actie van de president tegen te gaan. Koetsjma zelf zegt dat hervormingen in dige systeem onmogelijk zijn. Hij is sceptisch over de verzekering van het blok dat het een voorstander van hervormingen is. Media en analisten zijn het niet eens over de gevolgen van de huidige parlementscrisis voor de wankele democratie. De krant Zerkalo Nedeli heeft een artikel in de grondwet gevonden dat bepaalt dat de president het parlement kan ontbinden als het na dertig dagen zijn gewone ses niet begonnen is. Velen vrezen dat zo'n scenario snelle hervormingen door de pas aangetreden regering de pas zou afsnijden. Andere analisten zijn optimistischer. ,,Als de meerderheid het bestuur van het parlement in handen krijgt, zal hetdelijk de president en de regering steunen in hun hervormingsplannen'', zegt het hoofd van een plaatselijke investeringsbank
Economie en verkeer van het land
De economie van het land wordt gekenmerkt door hyperinflatie, een dalende Levensstandaard, verarming van de bevolking, corruptie en grote georganiseerde misdaad. Veranderingen in de economische structuur door premier Lasarenko in de vorm van de beлindiging van niet-rendabele privatiseringen en de sluiting van koolmijnen stoten op weerstand bij de bevolking en het parlement. Bovendien is Oekraпne afhankelijk van energie-invoer uit Rusland en Turkmenistan. Het gevolg is een dalende industriлle productie en een dalend BNP. Het gemiddeld maandloon Ligt rond 65 VS-dollar. Het wegennet is in totaal 172.300 km lang. Het spoorwegennet - 22.625 km lang - is het dichtste van de voormalige sovjetrepublieken. Voor de internationale handel is de scheepvaart op de Dnjepr, de Azov Zee en de Zwarte Zee van groot belang. Belangrijke havens zijn Odessa, Cherson, Nikolaev en Marioepol. Het internationale Luchtverkeer verloopt vooral via de Luchthaven van Kiev. De Luchthavens Odessa en Dnjepropetrovsk moeten uitgebouwd worden. De Oekraпense economie bestaat amper. Volgens officiлle cijfers is het nationaal inkomen sinds de onafhankelijkheid in 1991 alleen maar gedaald. Zelfs vorig jaar kromp de economie nog met bijna twee procent. Voorzover er sprake is van stabilisering, dan is het de stabiliteit van de evenwichtsbalk. Zelfs de dienstverlening, een sector die in alle socialistische landen na 1990 een vlucht heeft genomen ten koste van de agrarische en industriлle sector, heeft zich daaraan niet kunnen onttrekken. Eenderde van de bevolking leeft aldus in armoede. In feite onttrekt de economie zich aan de Europese normen, alle privatiseringsprojecten en IMF-programma's ten spijt. Naar schatting zestig procent van de economie ontwikkelt zich in de schaduw. De zieltogende industrie - de buitenlandse investeringen belopen een armzalige zes miljard gulden - kan alleen via ruilhandel in leven blijven en is zo uitgeleverd aan semi-overheidscredieten. Dit systeem wordt in de Oekraпne ook wel het 'schaakbord' genoemd. Wie geen pionnen op het bord heeft, is uitgeschakeld. Dit economische cliлntelisme lijkt op het Russische, zij het nog een graadje radicaler. President Koetsjma is de ongekroonde patroon in deze piramide. Hij en zijn schakers bepalen welke economische sectoren goedkoop of duur kunnen lenen, wie zijn vermogen 'off shore'in veiligheid mag brengen. Zwaartepunten van de industriлle productie Belangrijk z'n energie-uitrusting, ferrometalen, metaalproducten, elektro- en auto-industrie. Infrastructuur In 1989 waren er per 10.000 inwoners 44 artsen en 135 ziekenhuisbedden. Recentere gegevens zijn helaas niet beschikbaar. In het schooljaar 1993-94 waren er 159 hogescholen en universiteiten en 44.800 kleuter- en basisscholen. Dichtbevolkte regio's en industriegebieden De belangrijkste gebieden zijn Kiev, Dnjepropetrovsk, Donetsk, Lugansk en Zaporozje. Bevolking 70 % van de bevolking woont in de steden. Het bevolkingsaantal van Oekraпne loopt, zoals in andere voormalige sovjetrepublieken, terug. Jaarlijks verlaten ca. 50.000 mensen het land. Volgens officiлle Cijfers stierven tot nu 120.000 mensen aan de gevolgen van het kernreactorongeluk in Tsjernobyl. Het Landschap van Oekraпense Natuurgebieden Het land is in het algemeen Licht heuvelachtig en omvat 15 % van de voormalige sovjet-akkeroppervlakte en 20 % van de voormalige sovjetbevolking. Hoofdzakelijk bestaat het gebied uit vruchtbare "tsjernosembodem"(=zwarte grond). In het zuiden grenst Oekraпne aan de Zwarte Zee en aan de Zee van Asov. Rivieren en meren Bug, Dniepr, Dniestr, Donau, Donez Bergen: Karpaty en Bergen van de Krim Klimaat Er heerst een gematigd continentaal klimaat. Van het noordwesten naar het zuidoosten wordt de neerslag geringer, de zomers warmer en de winters koeler tot aan de vochtige, subtropische zone op het schiereiland Krim. De gemiddelde temperaturen bedragen -8 tot 4 0C in januari en 18 tot 24 0C in juli. De neerslag bedraagt 300 mm tot 1.600 mm per jaar. Bodemschatten De bodem is rijk aan steenkool, aardgas en olie, ijzer Vegetatie Het noorden van Oekraпne behoort tot een vochtige gematigde klimaatzone. De natuurlijke vegetatie is het bos. De mens heeft echter door zijn economische bezigheden het plantendek zo sterk veranderd dat nu nog nauwelijks natuurlijke bossen overgebleven zijn. De huidige aangelegde bossen zijn meestal parallel gezette rijen snel groeiende, uitheemse bomen. In het algemeen is de vegetatie op het seizoensritme van zomer en winter ingesteld en relatief verscheiden. Ook de verschillende plantenvormen (bomen, kimden, mossen) z'n talrijk vertegenwoordigd waar de mens niet ingegrepen. Het zuiden van Oekraпne Ligt in een droge klimaatzone. De planten zijn goed aan droge tijden aangepast, in de winter worden de zaden en de organen onder de grond door een sneeuwtapijt beschermd tegen de koude. Dierenwereld Het aantal diersoorten in vochtige gematigde klimaatzones, in het noorden, is relatief groot: amfibieлn, Ljetielen zoogdieren, vossen, wolven en vissen e.a. Veel dieren houden een winterrust (das, of een winterslaap). Andere vallen in de winter in een koudelethargie Trekvogels komen eveneens veel voor. De vernieling van veel dierlijke leefruimte door de mens leidt tot een sterke afneming van heel wat diersoorten. In de droge gematigde klimaatzones, in het zuiden, kwamen in vroeger tijden grote zoogdieren, zoals wilde paarden en antilopen, voor. Die werden in de loop der tijd helemaal uitgeroeid of zijn nu met uitsterven bedreigd. Tegenwoordig komen vooral konijnen en veel andere dieren voor. Knaagdieren kennen regelmatig enorme massavermenigvuldigingen. Dan kan tot 90 % van de plantenmassa door de dieren opgegeten worden. Door gebrek aan voedsel en ziekten reduceert het knaagdierenbestand zich daarna weer. De dieren leven vaak in diepe holen onder de grond en drage.